Câu hỏi: Gia đình tôi có 2 chị em, năm nay tôi 27 tuổi và khi xưa được bố mẹ nhận nuôi từ lúc tôi 3 tuổi. Nay cả bố và mẹ đều đã mất, vậy di sản bố mẹ tôi để lại tôi có quyền được hưởng không? Bố mẹ tôi mất không để lại Di chúc gì ạ!
Cảm ơn câu hỏi của bạn, Luật Nguyễn Hiếu trả lời như sau:
Theo như nội dung bạn đã trình bày, khi bố mẹ bạn mất không để lại Di chúc, ta sẽ tiến hành chia di sản thừa kế theo hàng thừa kế quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015:
“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”
Như vậy, căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 thì con nuôi là đối tượng thuộc hàng thừa kế thứ nhất có quyền được hưởng di sản thừa kế theo quy định pháp luật, trong trường hợp bố mẹ không để lại Di chúc. Do đó, bạn vẫn được hưởng di sản thừa kế của bố mẹ bạn.
Tuy nhiên, cần lưu ý một vấn đề khá quan trọng đó là “Như thế nào là con nuôi? Việc đăng ký nuôi con nuôi được pháp luật quy định ra sao?”. Để được pháp luật công nhận là “con nuôi”, phải thỏa mãn một số điều kiện và thủ tục phải tuân theo quy định tại Luật nuôi con nuôi 2010; Nghị định 19/2011/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 24/2019/NĐ-CP và Nghị định 06/2025/NĐ-CP, cụ thể như sau:
Căn cứ khoản 3 Điều 3 Luật nuôi con nuôi 2010 quy định:
"Con nuôi là người được nhận làm con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký.”
Căn cứ Điều 10 của Nghị định 19/2011/NĐ-CP, đã được sửa đổi tại khoản 5 Điều 1 Nghị định 24/2019/NĐ-CP, quy định về thủ tục đăng ký việc nuôi con nuôi như sau:
Thủ tục đăng ký nuôi con nuôi:
- Địa điểm đăng ký: Việc đăng ký nuôi con nuôi phải được tiến hành tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã. Tại buổi đăng ký, cha mẹ nuôi, cha mẹ đẻ, người giám hộ hoặc đại diện cơ sở nuôi dưỡng cùng người được nhận làm con nuôi phải có mặt. Công chức tư pháp – hộ tịch sẽ ghi vào Sổ đăng ký nuôi con nuôi và trao Giấy chứng nhận nuôi con nuôi cho các bên liên quan.
- Thay đổi thông tin họ, chữ đệm và tên của con nuôi: Dựa trên Giấy chứng nhận nuôi con nuôi, nếu có yêu cầu của cha mẹ nuôi và sự đồng ý của con nuôi từ đủ chín tuổi trở lên, cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền sẽ thực hiện việc thay đổi họ, chữ đệm và tên của con nuôi theo quy định của pháp luật dân sự và pháp luật về hộ tịch.
- Bổ sung và thay đổi thông tin trong Giấy khai sinh: Việc bổ sung hoặc thay đổi thông tin về cha, mẹ trong Giấy khai sinh của con nuôi sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về hộ tịch.”
Như vậy để được pháp luật công nhận bạn là “con nuôi” của bố mẹ bạn và có đủ tư cách để hưởng di sản thừa kế theo hàng thừa kế thứ nhất thì mối quan hệ nuôi con nuôi phải thực hiện đúng và đủ các thủ tục như trên. Nếu không, pháp luật sẽ không thừa nhận tư cách “con nuôi” của bạn và sẽ không có quyền được hưởng di sản thừa kế theo quy định pháp luật, mặc dù có phát sinh việc nuôi con nuôi trên thực tế.
Trên đây là bài viết mang tính tham khảo của Luật Nguyễn Hiếu, nếu quý khách đang có thắc mắc hoặc xảy ra các vụ việc liên quan thì hãy liên hệ ngay hotline bên dưới để được đội ngũ nhân viên của Công ty Luật Nguyễn Hiếu hỗ trợ, tư vấn nhanh nhất.
